Lato jest czasem największej ekspansji natury. Dni stają się dłuższe, słońce bardziej intensywne, a życie przenosi się na zewnątrz – nad morze, jezioro, do lasu, na plażę, do stolików ustawionych na starych, wąskich uliczkach ozdobionych kwiatami i lampionami. Lato kojarzy nam się z czasem wolnym i z beztroską. To jednak według Ajurwedy właśnie latem ciało, umysł i emocje są najbardziej narażone na brak równowagi. W tym czasie zmieniają się potrzeby organizmu, sposób funkcjonowania układu trawiennego, poziom energii oraz emocji.
W kulturze zachodniej często traktujemy dobrostan na każdym poziomie jako zbiór uniwersalnych zasad obowiązujących przez wszystkie pory roku. Ajurweda proponuje inne spojrzenie. Uczy, że człowiek jest integralną częścią natury i podlega tym samym cyklom, które zachodzą w otaczającym nas świecie. Według tej ponadczasowej nauki zmiana pór roku to zmiana potrzeb ciała, umysłu i emocji.
Lato, zdominowane przez energię ciepła i światła, niesie ze sobą wiele korzyści, ale również wyzwań. Nadmiar gorąca może objawiać się nie tylko dyskomfortem fizycznym lecz także większą drażliwością, napięciem, problemami skórnymi czy zaburzeniami trawienia. To właśnie dlatego Ajurweda zachęca, aby w tym czasie świadomie wprowadzać do codzienności więcej lekkości, ochłodzenia i równowagi.
Holistyczna troska o zdrowie latem nie wymaga radykalnych zmian. Czasem wystarczy uważniej wybierać produkty spożywcze, dostosować rytm dnia do warunków pogodowych, znaleźć chwilę na odpoczynek i wsłuchać się w potrzeby własnego ciała. To właśnie z takich drobnych, codziennych wyborów buduj się dobre samopoczucie, odporność i wewnętrzną harmonię. Ajurweda od tysięcy lat pokazuje, że życie zgodnie z rytmem natury jest jednym z najprostszych sposobów dbania o zdrowie. Warto więc przyjrzeć się jej letnim zaleceniom i odkryć, jak świadomie przeżyć ten wyjątkowy czas, czerpiąc z niego energię, zamiast ją tracić.
Ciało w lecie. W Ajurwedzie ciało nie jest oddzielone od natury. Tak jak zmieniają się pory roku, temperatura czy długość dnia, tak zmieniają się również potrzeby organizmu. To czas, w który ciało intensywnie reaguje na działanie ciepła. Aby utrzymać prawidłową temperaturę, zużywa więcej energii na procesy chłodzenia, a może wpływać na poziom sił witalnych, apetyt czy samopoczucie. Podczas upałów ciało ma mniejszą ochotę na ciężkie, pikantne posiłki. Jest to naturalny mechanizm ochronny organizmu. Ajurweda zachęca, żeby nie ignorować tych sygnałów i wybierać pokarmy lekkie, świeże oraz bogate w wodę. Zaleca sezonowe warzywa – ogórki, cukinię, szparagi, sałaty. Słodkie i soczyste owoce – melony, arbuzy, gruszki, brzoskwinie, truskawki, czereśnie.
Aromatyczne zioła – miętę, kolendrę, bazylię. Delikatnie przyprawione dania pomogą odciążyć układ trawienny, który latem pracuje nieco inaczej niż w chłodniejszych miesiącach. Niezwykle ważne jest odpowiednie nawodnienie. Wysoka temperatura zewnętrzna sprzyja utracie płynów i minerałów, dlatego warto regularnie sięgać po wodę, napary ziołowe oraz naturalnie chłodzące napoje. Jednocześnie Ajurweda zwraca uwagę, że spożycie bardzo zimnych napojów może osłabiać procesy trawienne. Zamiast lodowatej wody, wybierać płyny o temperaturze pokojowej lub lekko schłodzone. Latem ciało potrzebuje również więcej odpoczynku. Nie oznacza to rezygnacji z aktywności fizycznej, lecz dostosowanie jej do warunków pogodowych. Spacer o poranku, spokojna praktyka jogi, pływanie czy łagodna jazda na rowerze często służą organizmowi bardziej niż intensywny trening wykonywany w pełnym słońcu.
Kluczem jest obserwacja własnych możliwości oraz szacunek dla naturalnych ograniczeń ciała. Ajurweda przypomina, ze zdrowie zaczyna się od uważności. Im lepiej rozumiemy sygnały wysyłane przez organizm, tym lepiej podejmować decyzje, które wspierają jego równowagę. Lato dla ciała jest doskonałą okazją, żeby zwolnić tempo, odzyskać z nim kontakt i nauczyć się odpowiadać na jego potrzeby z większą troską i świadomością.
W tym beztroskim czasie również umysł próbuje odnaleźć spokój. Długie dni, większa aktywność społeczna, podróże, liczne plany ale również liczne obowiązki sprawiają, że tempo życia znacznie przyśpiesza. Chociaż lato kojarzy się głównie z wakacjami i długimi wieczorami, to lato dla wielu osób może oznaczać również przeciążenie nadmiarem bodźców. Z perspektywy Ajurwedy lato związane jest z elementem ognia.
W swojej harmonijnej formie wspiera koncentrację, kreatywność, odwagę i skuteczne działanie. Gdy jednak pojawia się go zbyt wiele, może pojawić się rozdrażnienie, frustracja, niecierpliwość nadmierny krytycyzm czy trudności w wyciszeniu myśli. Dlatego latem szczególnie ważna staje się troska o równowagę psychiczną. Nie chodzi o całkowite wyeliminowanie aktywności, lecz o świadome tworzenie przestrzeni na regenerację. Kilka minut ciszy o poranku, spokojny spacer bez telefonu, chwila spędzona wśród zieleni czy świadomy oddech mają olbrzymi wpływ na samopoczucie. Ajurweda zachęca również do ograniczania nadmiernej stymulacji. Ciągłe bycie online, pośpiech i przeładowany kalendarz mogą dodatkowo wzmocnić wewnętrzne napięcie. Warto regularnie zadawać sobie pytanie: „Czy to co robię dodaje mi energii czy ją odbiera?”.
Taka chwila refleksji pomaga podejmować bardziej świadome decyzje i lepiej zarządzać własnymi zasobami. Lato może być pięknym czasem otwarcia na świat, ale także okazją do pogłębienia kontaktu ze sobą. Kiedy umysł znajduje równowagę, łatwiej dostrzec piękno codziennych chwil, cieszyć się obecnością bliskich i doświadczać lata nie jako kolejnego projektu do zrealizowania, lecz jako czasu, który naprawdę można przeżyć.
Ajurweda od wieków podkreśla, że zdrowie nie ogranicza się wyłącznie do kondycji fizycznej. Emocje wpływają na funkcjonowanie całego organizmu, a sposób w jaki przeżywamy codzienne doświadczenia, może wspierać lub zaburzać wewnętrzną równowagę. Dlatego troska o emocje, jest równie ważna jak prawidłowa dieta i aktywność fizyczna. Ajurweda zachęca, żeby nie tłumić emocji, ale uczyć się je obserwować. Każda emocja niesie ważną informację o potrzebach, granicach i aktualnym stanie wewnętrznym. Chwila zatrzymania, krótka refleksja nad własnymi odczuciami pomaga odzyskać perspektywę i reagować z większym spokojem. W budowaniu równowagi emocjonalnej szczególną rolę odgrywa kontakt z naturą. Szum morza, piasek między palcami, zieleń liści, lekki powiew wiatru, krople deszczu na twarzy, zachód słońca czy chwila spędzona w ogrodzie pomagają wyciszyć układ nerwowy i przywrócić poczucie harmonii. Natura przypomina o rytmie, którego często brakuje we współczesnym, pełnym pośpiechu świecie.
W holistycznym podejściu do zdrowia człowiek jest czymś więcej niż tylko ciałem, umysłem i emocjami. Ajurweda przypomina, że każdy posiada również wymiar duchowy – przestrzeń wewnętrznej świadomości , która pozostaje niezmienna mimo codziennych wyzwań, emocji i zmieniających się okoliczności życia. To właśnie kontakt z tą częścią siebie pomaga odnaleźć poczucie sensu, spokoju i głębokiej równowagi. Lato dzięki swojej otwartości i obfitości, stwarza wyjątkowe warunki do zatrzymania się i spojrzenia na życie z szerszej perspektywy. Kontakt z naturą, obserwowanie rytmu wschodów i zachodów słońca, czas spędzony nad wodą, pośród zieleni, odkrywanie i poznawanie nowych miejsc i kultur, przypomina o tym, ze jesteśmy częścią czegoś większego.
W takich momentach zachwytu czy spokoju łatwiej odzyskać połączenie z własnym wnętrzem. Dbanie o duszę czy wewnętrzny spokój nie wymaga skomplikowanych praktyk. Dla jednych będzie to modlitwa, dla innych medytacja, chwila ciszy o poranku, prowadzenie dziennika wdzięczności czy świadome przebywanie w naturze.
Najważniejsze jest stworzenie przestrzeni, w której można na moment odłożyć codzienne obowiązki i skierować uwagę do środka. Ajurweda zaleca, żeby regularnie pielęgnować ten kontakt ze sobą. Kiedy jesteśmy zakorzenieni we własnych wartościach i potrzebach, łatwiej zachować równowagę także w innych obszarach życia. Spokojniejszy staje się umysł, ciało lepiej się regeneruje, emocje łagodnieją a codzienne decyzje płyną z większej świadomości.
Być może właśnie lato jest najlepszym momentem, żeby przypomnieć sobie, że zdrowie to nie tylko brak dolegliwości, lecz także poczucie wewnętrznej harmonii. W świecie pełnym pośpiechu i nieustannych bodźców, chwila autentycznego kontaktu ze sobą może stać się jednym z najcenniejszych elementów troski o własny dobrostan. Ajurweda uczy, że zdrowie rodzi się z równowagi. Lato, ze swoją intensywnością doznań, ciepłem, zapachem skoszonej trawy, spektaklem błyskawic na niebie, kolorami tęczy i spływających po palcach lodów truskawkowych przypomina o potrzebie życia w zgodzie z rytmem. Bo wszystko przemija…
Aleksandra Białas
Jestem lekarzem, specjalistą z zakresu położnictwa i ginekologii. Lekarzem przyjaznym insulinoopornym, zajmuję się medycyną regeneracyjną i przeciwstarzeniową. Należę do Polskiego Towarzystwa Ginekologicznego oraz Polskiego Towarzystwa Leczenia Otyłości. Jestem w trakcie szkolenia leczenia otyłości. Uczestniczę w wielu kursach, warsztatach i konferencjach, podnosząc swoje kwalifikacje, zarówno z ginekologii i położnictwa, insulinooporności, leczenia otyłości, jak i integralnej medycyny.
Przyjmuję w Gabinecie Ginekologiczno-Położniczym,
ul. Staszica 10/3 w Koszalinie, tel. 669 751 125
