Rozpoczyna się jedna z największych inwestycji w koszalińskiej gospodarce ściekowej. Wprawdzie mieszkańcy nie będą mieli okazji przyjrzeć się jej postępom osobiście, bo przeprowadzona zostanie na terenie zamkniętym Oczyszczalni Ścieków, ale za to jej znaczenia dla komfortu życia w Koszalinie nie sposób przecenić. Modernizacja oznacza odzyskiwanie energii z osadów ściekowych, a możliwa stała się dzięki środkom z Krajowego Programu Odbudowy.
Kiedy myślimy o miejskich inwestycjach, najczęściej widzimy to, co da się od razu zauważyć: remont ulicy, nowe rondo, odświeżony skwer czy budynek, który zmienia fragment miasta. Tymczasem są też przedsięwzięcia, które pozostają niemal całkowicie poza wzrokiem mieszkańców, choć od nich w ogromnym stopniu zależy codzienny komfort życia. Do tej kategorii należy rozbudowa i modernizacja gospodarki osadowej na terenie koszalińskiej Oczyszczalni Ścieków Jamno – jedna z najważniejszych inwestycji Miejskich Wodociągów i Kanalizacji w ostatnich dekadach.
Skala robi wrażenie. Spółka pozyskała na ten cel 85 milionów złotych, a w grudniu 2025 roku podpisano umowę gwarantującą zaledwie 1-procentową pożyczkę z Banku Gospodarstwa Krajowego. Środki pochodzą z Krajowego Programu Odbudowy i mają zasilić inwestycję, która dla przeciętnego mieszkańca może brzmieć specjalistycznie, ale w praktyce dotyczy nas wszystkich. Chodzi o budowę zamkniętych komór fermentacyjnych do pozyskiwania biogazu z osadów ściekowych wraz z całą niezbędną infrastrukturą. Realizacja zadania ma potrwać do końca 2030 roku.
Na pierwszy rzut oka może być trudno dostrzec wagę zadania. Komory fermentacyjne, osady ściekowe, instalacje technologiczne – to nie są słowa, które wywołują ekscytujące emocje. A jednak właśnie tutaj kryje się sedno tej inwestycji. Nowoczesne miasto nie kończy się na tym, co widać, musi mieć też sprawny, wydolny i bezpieczny system, który działa bez przerwy, przez całą dobę.
Oczyszczalnia działa w obecnej lokalizacji przy ul. Filtrowej od 1995 roku. To aż 16 hektarów terenu o strategicznym znaczeniu dla regionu. Właśnie tam, każdego dnia i każdej nocy, trafiają ścieki komunalne i oraz przemysłowe z Koszalina. Po oczyszczeniu wracają do środowiska – poprzez Dzierżęcinkę, dalej przez jezioro Jamno, aż do Morza Bałtyckiego. To pokazuje, że sprawność oczyszczalni nie jest wyłącznie lokalną sprawą. To również kwestia odpowiedzialności za otoczenie, w którym żyjemy i za region, którego częścią jesteśmy.
Nowa inwestycja ma uwolnić potencjał energetyczny osadów powstających w procesie oczyszczania ścieków. W praktyce oznacza to, że zamiast traktować je wyłącznie jako problem do zagospodarowania, będzie można wykorzystać je do produkcji biogazu. A z biogazu – w procesie kogeneracji – powstanie energia elektryczna i cieplna, która zasili urządzenia oraz procesy zachodzące na terenie oczyszczalni. Mówiąc prościej: to, co do tej pory było kosztem i odpadem procesu, zacznie pracować na rzecz miejskiej infrastruktury.
To ważna zmiana nie tylko z punktu widzenia technologii, ale również codziennego życia mieszkańców. Spółka podkreśla, że dzięki inwestycji poprawią się wskaźniki środowiskowe i klimatyczne, ograniczona zostanie emisja gazów cieplarnianych oraz odorów, a same procesy oczyszczania pozwolą uzyskać jeszcze lepsze parametry jakościowe ścieków kierowanych do środowiska. Dla mieszkańca nie musi to oznaczać znajomości wszystkich technicznych szczegółów. Wystarczy wiedzieć, że chodzi o czystsze otoczenie, nowocześniejsze rozwiązania i mniejszą uciążliwość dla miasta.
Nie bez znaczenia są też przepisy, które wyznaczają kierunek rozwoju takich obiektów. Unijna dyrektywa dotycząca oczyszczania ścieków komunalnych stawia przed przedsiębiorstwami wodociągowo-kanalizacyjnymi bardzo konkretne wyzwanie: stopniowe osiąganie neutralności energetycznej oraz pełniejsze wykorzystanie odnawialnych źródeł energii. Docelowy termin wyznaczono na koniec 2045 roku. Koszalin nie czeka więc do ostatniej chwili, tylko już dziś inwestuje w rozwiązania, które wpisują się w przyszłe wymagania i przygotowują miasto na kolejne lata.
Zakres prac jest szeroki. Inwestycja obejmuje budowę trzech zamkniętych zbiorników, w których fermentacji poddawane będą osady ściekowe, a także instalacje potrzebne do pozyskiwania biogazu: systemy podgrzewania osadu, linię odsiarczania, osuszania, sprężania i magazynowania gazu oraz nowoczesne systemy informatyczne do sterowania procesami. Do tego dochodzi przebudowa istniejącej infrastruktury oraz wszystkie konieczne decyzje i pozwolenia. To nie jest kosmetyczna poprawka, lecz głęboka modernizacja ważnego fragmentu oczyszczalni.
Szczególnie istotne jest to, że nowe zamknięte komory mają zastąpić obecny otwarty zbiornik fermentacyjny. To rozwiązanie bardziej efektywne technologicznie i ekologicznie, uznawane dziś za standard w nowoczesnych oczyszczalniach. Według założeń spółki inwestycja ma docelowo ograniczyć pobór energii z zewnętrznej sieci nawet o około 70 procent. W praktyce oznacza to większą samowystarczalność obiektu, lepszą kontrolę procesu, większą stabilność działania oraz ograniczenie wpływu na środowisko.
To również dobry moment, by spojrzeć na tę inwestycję szerzej. Koszalin rozwija się, a wraz z nim rosną potrzeby mieszkańców i wymagania wobec infrastruktury komunalnej. Dziś nie wystarczy już, by system po prostu działał. Oczekujemy, że będzie także oszczędny, przewidywalny, odporny na przyszłe wyzwania i mniej obciążający dla środowiska. Właśnie dlatego modernizacja oczyszczalni ma znaczenie większe niż może się wydawać. To inwestycja w codzienny spokój mieszkańców oraz przyszłość miasta, które chce rozwijać się odpowiedzialnie.
