Koszalin, rozpostarty na pow. 106 km2 na Pobrzeżu Koszalińskim, u stóp Góry Chełmskiej, nad malowniczymi jeziorami Jamno i Lubiatowo Północne oraz rzeką Dzierżęcinką, otoczony zielenią i siecią nowych dróg rowerowych, to drugie po Szczecinie pod względem liczby mieszkańców, miasto w województwie zachodniopomorskim i ważny ośrodek rozwojowy północno-zachodniej Polski.
Miasto liczy obecnie 105 540 mieszkańców, z czego 56% stanowią osoby w wieku produkcyjnym, co świadczy o realnym potencjale gospodarczym, opartym na zasobach ludzkich.
Funkcjonuje tu ok. 130 placówek edukacyjnych, w tym 4 szkoły wyższe oraz filie lub oddziały zamiejscowe wyższych uczelni z innych miast. W Koszalinie kompetencje zawodowe kształci łącznie ok. 10 tys. osób.
Centrum znajduje się jedynie kilkanaście kilometrów od brzegu Bałtyku, a strategiczne położenie sprzyja nie tylko rozwojowi turystyki.
Koszalin zyskuje głównie w sezonie letnim, kiedy pobliskie nadmorskie gminy odwiedza średnio ponad milion turystów, równie chętnie zaglądających do mniejszych sklepów i punktów handlowo-usługowych, jak do tętniących życiem, koszalińskich obiektów wielkopowierzchniowych, m.in.: CH Forum Koszalin, Galerii Emka, Galerii Kosmos czy otwartego w 2025 roku BIG Koszalin.
Położenie ma znaczenie
Niezaprzeczalnym atutem miasta jest jego położenie oraz doskonała dostępność na skrzyżowaniu głównych osi drogowych kraju: drogi ekspresowej S6 łączącej Szczecin z Gdańskiem w ramach korytarza międzynarodowego E-28 oraz drogi ekspresowej S11 łączącej Kołobrzeg z Poznaniem i Górnym Śląskiem, które usprawniają ruch turystyczny i towarowy.
Oddane niedawno do ruchu odcinki S6 i S11 wraz z obwodnicą Koszalina i Sianowa, odciążyły centrum, poprawiając płynność ruchu i wzmacniając atrakcyjność miasta dla firm i inwestorów logistycznych, produkcyjnych i usługowych, zaś planowane na 2026 rok zakończenie budowy całej S6, stabilizuje rolę miasta jako ważnego węzła regionalnego i międzynarodowego. Bliskość Bałtyku i pobliskich portów morskich w Kołobrzegu, w Gdyni, w Świnoujściu i w Darłowie tworzy ogromny potencjał dla rozwoju handlu czy usług logistycznych, jednoznacznie wpływając na konkurencyjność inwestycyjną Koszalina w branżach związanych z transportem, przemysłem morskim, a także współpracą z rynkami Skandynawii i Europy Zachodniej.
Dodatkowo przyjęta pod koniec 2025 roku Ustawa o promowaniu wytwarzania en ergii elektrycznej w morskich farmach wiatrowych celuje w eliminację barier inwestycyjnych i zwiększenie bezpieczeństwa energetycznego poprzez wsparcie rozwoju odnawialnych źródeł energii w Polsce.
Dzięki stabilnym warunkom na Morzu Bałtyckim region zachodniopomorski, w tym miasto Koszalin, zyskuje strategiczną pozycję dla rozwoju firm sektora wiatrowego, co tworzy okazję do rozwijania spółdzielni energetycznych i klastrów OZE, integrując potencjał lokalny z krajową transformacją energetyczną i z pewnością wpłynie na nowe inwestycje i kolejne miejsca pracy.
Koszalin ma więc niezaprzeczalny potencjał, by stać się kluczową siłą napędową rozwoju gospodarczego subregionu w tej części województwa zachodniopomorskiego, tym bardziej, że jego dostępność komunikacyjna wspierana jest także przez pobliskie porty lotnicze: międzynarodowy Port Lotniczy Szczecin Goleniów, który w ostatnich latach obsłużył setki tysięcy pasażerów i wkrótce zwiększy swoją przepustowość, oraz jeden z ważniejszych węzłów transportowych w Polsce: Port Lotniczy Gdańsk im. Lecha Wałęsy, obsługujący krajowe i międzynarodowe transfery pasażerów i towarów.
Lokalizacja, infrastruktura i wsparcie
Dzięki strategicznemu położeniu, dostępowi do infrastruktury oraz licznymi działaniom na rzecz inwestorów, miasto z roku na rok zyskuje na atrakcyjności.
Po transformacji ustrojowej w latach 90. ubiegłego wieku. Koszalin przeszedł dynamiczne zmiany strukturalne. Przemysł, który wcześniej opierał się na dużych zakładach państwowych, ustąpił miejsca sektorowi prywatnemu. Wstąpienie Polski do Unii Europejskiej w 2004 roku otworzyło dostęp do funduszy unijnych i programów wsparcia przedsiębiorczości, co wpłynęło na intensyfikację inwestycji lokalnych zarówno w infrastrukturę, jak i środowisko biznesowe.
W ostatnich latach, pomimo wpływu wymagającej uwagi sytuacji geopolitycznej, miasto konsekwentnie stara się wspierać rozwój infrastruktury dla przedsiębiorstw, stanowiącej ważny element rozwoju gospodarczego.
Jednym z przykładów, efektywnie wykorzystującym atrakcyjne położenie Koszalina, jest na przykład rozpoczęta niedawno inwestycja pn. „Budowa Centrum przesiadkowego – Jamno”.
Projekt, o wartości niemal 49 mln zł jest w dużej części finansowany ze środków Europejskiego Funduszu Rozwoju Regionalnego. Centrum Przesiadkowe wesprze zrównoważoną mobilność miejską, zmniejszając emisję spalin, dzięki czemu Koszalin nie tylko poprawi jakość transportu czy mobilność mieszkańców, ale dodatkowo uatrakcyjni warunki do rozwoju nowych inwestycji.
– Koszalin, to miasto z różnorodnym potencjałem. Za cel stawiamy sobie tworzenie dobrego środowiska dla biznesu, wspieranie innowacji i inwestowanie w rozwój infrastruktury, w tym z myślą o lokalnych firmach – zaznaczył Tomasz Sobieraj, prezydent Koszalina.
Potencjalnie, z uruchomienia Centrum Przesiadkowego – Jamno skorzystają także mikro- i małe przedsiębiorstwa działające w handlu, usługach czy budownictwie, które stanowią większość z zarejestrowanych w Koszalinie w 2024 roku, z ponad 19 tysięcy podmiotów gospodarczych. Podmioty mikro pozostają więc niezmiennie największą grupą wśród przedsiębiorstw. W 2024 roku stanowiły 97,42% ogółu zarejestrowanych podmiotów w Koszalinie.
Podmioty gospodarki narodowej z Koszalina stanowiły w 2024 roku 7,54% wszystkich podmiotów zarejestrowanych w województwie zachodniopomorskim oraz 0,36% w skali kraju, co potwierdza stabilny udział miasta w strukturze ogólnokrajowej.
Strefa inwestycyjna – garść historii
Specjalne Strefy Ekonomiczne zostały powołane w Polsce ustawą z 1994 r. jako narzędzie wspierania rozwoju najsłabiej rozwiniętych regionów kraju poprzez przyciąganie inwestycji, tworzenie miejsc pracy oraz rozwój nowoczesnych technologii.
Jedną z 14 stref była ustanowiona w 1997 r. Słupska Specjalna Strefa Ekonomiczna (SSSE), która początkowo obejmowała tereny w Słupsku i gminie Słupsk, a następnie systematycznie się rozwijała, tworząc kolejne podstrefy m.in. w Koszalinie. Nakłady inwestycyjne w Słupskiej Specjalnej Strefie Ekonomicznej systematycznie rosły, zwiększając się od ok. 135,6 mln zł w 2005 r. do prawie 1,96 mld zł w 2018 r., czyli o ponad 1,8 mld zł w ciągu 13 lat.
Koszalin, posiadając 7,53% udziałów w kapitale zakładowym Słupskiej Specjalnej Strefy Ekonomicznej, aktywnie wpływa na rozwój gospodarczy Pomorza Środkowego. Dzięki udziałowi w SSSE, wspiera powstawanie nowych inwestycji i projektów innowacyjnych, które zwiększają atrakcyjność regionu dla przedsiębiorców. Udział Koszalina pozwala również kształtować kierunki rozwoju strefy, wspomagając lokalne powiaty w przyciąganiu inwestorów i tworzeniu miejsc pracy.
Podstrefa „Koszalin” Słupskiej Specjalnej Strefy Ekonomicznej, została oficjalnie ustanowiona 22 października 2003 r. na mocy rozporządzenia Rady Ministrów. We wrześniu tego samego roku Rada Miejska w Koszalinie wyraziła zgodę na przystąpienie miasta do Pomorskiej Agencji Rozwoju Regionalnego S.A. w Słupsku oraz wniesienie aportu w postaci 22 ha gruntów o wartości ponad 2,3 mln zł. Podstrefa „Koszalin” SSSE znajduje się w zachodniej części Koszalina w tzw. „Strefie Zorganizowanej Działalności Inwestycyjnej” w obrębie międzynarodowej trasy E-28 Berlin-Kaliningrad oraz drogi krajowej nr 11 łączącej Koszalin z Poznaniem i południem kraju i przy realizowanej budowie drogi ekspresowej S6.
W ciągu kilku lat, w odpowiedzi na rosnące zainteresowanie przedsiębiorców, jej obszar był czterokrotnie powiększany. W 2006 r. o pow. 9,1465 ha (teren został wyłączony ze strefy z uwagi na wniosek firmy), w 2007 r. o pow. 59,7859 ha, w 2012 r. o pow. 23,2591 ha, w 2015 r. o pow. 45,1205 ha.
Od 2003 roku miejscowy plan zagospodarowania przestrzennego dla terenów Podstrefy „Koszalin” był kilkukrotnie dostosowywany do potrzeb inwestorów, umożliwiając m.in. zabudowę produkcyjną, magazynową i usługową, ustalając dopuszczalną powierzchnię działek od 0,2 ha dla mikroprzedsiębiorców do 0,7 ha dla obszarów wcześniej przeznaczonych pod produkcję. W kolejnych zmianach mpzp wprowadzono również możliwość podziału nieruchomości na mniejsze działki oraz realizację infrastruktury towarzyszącej, takiej jak zatoki postojowe przy drogach, co ułatwiało skuteczne zagospodarowanie całego obszaru strefy.
Koszalin systematycznie prowadzi działania zmierzające do rozwoju dogodnych warunków do prowadzenia działalności gospodarczej, poprzez uzbrojenie nowych terenów, pozyskując również środki finansowe przeznaczone na uzbrojenia Strefy Zorganizowanej Działalności Inwestycyjnej w ramach projektów unijnych z których kluczowe, to: „Uzbrojenie Strefy Zorganizowanej Działalności Inwestycyjno-Przemysłowej w Koszalinie” z Europejskiego Funduszu Rozwoju Regionalnego w ramach Regionalnego Programu Operacyjnego Województwa Zachodniopomorskiego na lata 2007-2013, gdzie całkowita wartość projektu wyniosła 95 205 727,79 zł, a także projekt pn. „Tworzenie dogodnych warunków inwestowania dla mikro i małych przedsiębiorstw na terenie Podstrefy „Koszalin” Słupskiej Specjalnej Strefy Ekonomicznej” z Europejskiego Funduszu Rozwoju Regionalnego w ramach Regionalnego Programu Operacyjnego Województwa Zachodniopomorskiego na lata 2007-2013.
Przedmiotem tego projektu było uzbrojenie części terenów Podstrefy „Koszalin” Słupskiej Specjalnej Strefy Ekonomicznej, pod inwestycje gospodarcze sektora małych i średnich przedsiębiorstw. Całkowita wartość projektu wyniosła 2 181 465,95 zł.
Kolejny kluczowy projekt pn. „Uzbrojenie terenów inwestycyjnych SSSE w Koszalinie”, Miasto realizowało w latach 2017-2020 Regionalnego Programu Operacyjnego Województwa Zachodniopomorskiego na lata 2014-2020. Polegał na uzbrojeniu 13,4877 ha powierzchni terenów inwestycyjnych w rejonie ulic Lechickiej i Szczecińskiej raz z budową niezbędnej sieci infrastruktury technicznej.
Całkowita wartość projektu wynosiła 21 932 379,02 zł; dofinansowanie z UE 10 510 508,59 zł. Inwestycja ta objęła budowę dróg, oświetlenia oraz sieci wodociągowych i kanalizacyjnych, tworząc w pełni przygotowaną przestrzeń dla przedsiębiorców w strategicznej lokalizacji przy trasie S6, dzięki czemu miasto znacząco zwiększyło swoją atrakcyjność inwestycyjną, przyciągając małe i średnie przedsiębiorstwa produkcyjne i usługowe oraz wspierając rozwój działalności gospodarczej i tworzenie nowych miejsc pracy.
Natomiast w ramach projektu pn. „Uzbrojenie terenu Słupskiej Specjalnej Strefy Ekonomicznej, Podstrefa Koszalin” realizowanego w latach 2021-2022, uzbrojono ponad 4 ha terenów inwestycyjnych. Całkowita wartość projektu wynosiła 2 296 935,05 zł z czego prawie 85% stanowiło dofinansowanie z EFRR w ramach Regionalnego Programu Operacyjnego Województwa Zachodniopomorskiego 2014-2020. Dzięki budowie dróg, sieci wodociągowych oraz kanalizacji sanitarnej i deszczowej miasto stworzyło w pełni przygotowaną infrastrukturę pod nowe inwestycje sektora MŚP. Wartość inwestycji zlokalizowanych na przygotowanych terenach wyniosła 2 645 639,40 zł.
W ramach trwającego do lipca 2022 r. naboru dla samorządów na rozwój stref przemysłowych, z Rządowego Programu Inwestycji Strategicznych, Gmina Miasto Koszalin pozyskała na uzbrojenie terenów inwestycyjnych dofinasowanie w wysokości 92 965 711,45 zł (kwota wnioskowanych środków w naborze 99 999 700,00 zł).
Realizowany projekt pn. „Uzbrojenie terenów inwestycyjnych w Koszalinie”, którego całkowita wartość inwestycji, to 94 862 970,87 ma się zakończyć wiosną 2027 r. Celem tej inwestycji jest przygotowanie brakujących działek o powierzchni ok. 41 ha oraz poprawa infrastruktury komunikacyjnej na obszarze ok. 306 ha poprzez budowę nowych dróg, wiaduktu nad linią kolejową, czterech rond oraz połączeń z węzłem trasy ekspresowej. Projekt ma zwiększyć atrakcyjność inwestycyjną Koszalina, zachęcić nowych inwestorów do lokowania działalności w mieście oraz wspierać rozwój już funkcjonujących firm, przyczyniając się do powstawania nowych miejsc pracy.
…i aktualności
Na przestrzeni ostatnich lat w firmach zlokalizowanych na terenie Podstrefy „Koszalin” systematycznie zwiększało się zarówno zatrudnienie, jak i nakłady inwestycyjne – od 170 pracowników i 23,2 mln zł w 2005 r. do 2 133 pracowników i ponad 512 mln zł w 2022 r. Wzrost nakładów inwestycyjnych i liczby zatrudnionych pokazują rosnącą atrakcyjność koszalińskiej podstrefy dla polskich i zagranicznych inwestorów. Nakłady netto poniesione przez przedsiębiorstwa (bez zakupu działki), za lata 2022-2024 wyniosły łącznie ponad 326 tys. zł.
Dziś teren Podstrefy „Koszalin” SSSE obejmuje 150,17 ha (po wyłączeniu dróg – 134 ha) a tereny dostosowywane do potrzeb inwestorów mieszczą aktualnie przedsiębiorstwa z kapitałem polskim i zagranicznym, które realnie wzmacniają koszaliński rynek zatrudnienia.
W sumie Podstrefa „Koszalin” skupia ponad 60 inwestorów z branż takich, jak: produkcja i przetwórstwo wyrobów przemysłowych, metalowych, szklanych i drewnianych, przemysł tworzyw sztucznych i rybny, sektor budowlany, transport i logistyka, usługi energetyczne oraz wyposażenie sklepów i sprzęt transportowy.
O ulokowaniu przedsiębiorstw właśnie w Podstrefie „Koszalin”, decyduje między innymi pełna infrastruktura techniczna, w tym dostęp do wody, kanalizacji sanitarnej i deszczowej, energii elektrycznej i gazu ziemnego oraz fakt, że działki inwestycyjne spełniły potrzeby przedsiębiorców (teren dopuszcza zabudowę od 50% do 75% powierzchni nieruchomości, z maksymalną wysokością budynków do 25 metrów).
Tym samym Podstrefa „Koszalin” SSSE stała się atrakcyjnym obszarem umożliwiającym inwestorom korzystanie z ulg i zwolnień podatkowych, gdyż działające w Podstrefie „Koszalin” SSSE firmy korzystają z preferencji podatkowych, w tym zwolnienia z podatku dochodowego od dochodu generowanego w ramach inwestycji. Wysokość wsparcia zależy od kosztów inwestycji i kategorii przedsiębiorstwa – od 60% kosztów kwalifikowanych dla mikro- i małych firm do 40% dla dużych przedsiębiorstw.
