Pomorze Zachodnie od lat buduje swoją tożsamość jako zielony region Polski – miejsce, w którym rozwój idzie w parze z troską o środowisko. Województwo konsekwentnie inwestuje w odnawialne źródła energii, wykorzystując potencjał wiatru i słońca, a także wdrażając nowoczesne, ekologiczne rozwiązania w energetyce, transporcie i gospodarce komunalnej. Na terenie regionu znajduje się aż siedem Parków Krajobrazowych oraz liczne obszary chronione, które podkreślają wyjątkowe walory przyrodnicze Pomorza Zachodniego i wzmacniają jego proekologiczny charakter.
Koszalin od 760 lat rozwija się na styku natury, nauki i przedsiębiorczości. Dziś, w jubileuszowym momencie historii miasta, do tej opowieści dopisywany jest nowy rozdział – EKOFUTURIUM. To jeden z kluczowych projektów realizowanych w Koszalinie przez Województwo Zachodniopomorskie, który ma szansę stać się wizytówką miasta nie tylko w skali regionu, ale i Europy.
EKOFUTURIUM, czyli Centrum Zrównoważonego Rozwoju w Koszalinie, powstaje jako nowoczesne centrum laboratoryjno-ekspozycyjne, poświęcone poszukiwaniu i projektowaniu rozwiązań dla przyszłości. Jego idea opiera się na uniwersalnym pytaniu: jak człowiek może mądrze funkcjonować w środowisku, korzystając z zasobów w sposób odpowiedzialny i długofalowy?
– EKOFUTURIUM to projekt, który od początku wymagał odwagi, dobrej koncepcji i współpracy wielu środowisk. Dziś możemy powiedzieć jasno: robimy kolejny krok, który realnie przybliża nas do powstania nowoczesnego centrum nauki w Koszalinie –
podkreśla marszałek województwa zachodniopomorskiego Olgierd Geblewicz.
Od idei do decyzji – historia EKOFUTURIUM
Historia powstania EKOFUTURIUM sięga momentu, w którym Pomorze Zachodnie konsekwentnie budowało swoją pozycję jako region inwestujący w nowoczesną infrastrukturę wiedzy. Doświadczenia zdobyte przy realizacji Morskiego Centrum Nauki w Szczecinie oraz prace nad nową perspektywą unijną stały się impulsem do myślenia o podobnym, ambitnym projekcie w Koszalinie – mieście o silnym potencjale akademickim i wyjątkowym położeniu na styku natury, nauki i rozwoju.
– Kiedy kończyliśmy prace nad nową perspektywą unijną i finalizowaliśmy Morskie Centrum Nauki w Szczecinie, wraz z ówczesnym wicemarszałkiem Tomaszem Sobierajem, a obecnie prezydentem Koszalina uznaliśmy, że sukces MCN musi zostać powtórzony w Koszalinie, ponieważ bardzo nam zależy, żeby Koszalin, podobnie jak Szczecin, był wyposażony w najnowocześniejszą infrastrukturę, w tym również w taką, która ma popularyzować wiedzę i naukę. Nasze województwo z jednej strony jest bardzo morskie, a z drugiej jest jednym z najbardziej ekologicznych w Polsce. Osób, które kochają naturę, jest u nas bardzo dużo, dlatego to drugie centrum na Pomorzu Zachodnim postanowiliśmy dedykować ekologii i przyszłości. I tak zrodziła się idea EKOFUTURIUM. Głęboko wierzę w to, że będzie to wspólny sukces województwa, miasta, politechniki, a przede wszystkim mieszkanek i mieszkańców Koszalina – mówi Marszałek Województwa Zachodniopomorskiego Olgierd Geblewicz.
Za pilotowanie inwestycji od samego początku odpowiada wicemarszałek województwa zachodniopomorskiego Jakub Kowalik, który zastąpił na stanowisku wicemarszałka Tomasza Sobieraja, obecnego prezydenta miasta Koszalin.
– Od momentu koncepcji i przygotowań do realizacji, odpowiadam za ciągłość projektu i zapewnienie, że EKOFUTURIUM stanie się nowoczesnym centrum nauki i ekologii, które będzie służyć mieszkańcom, nauce i regionowi – podkreśla Jakub Kowalik.
Decyzja o nadaniu nowemu centrum charakteru ekologicznego nie była więc przypadkowa. EKOFUTURIUM od początku projektowano jako odpowiedź na wyzwania przyszłości oraz naturalne uzupełnienie tożsamości regionu, który łączy morskie dziedzictwo z troską o środowisko i zrównoważony rozwój.
Centrum nauki, które łączy ludzi i idee
EKOFUTURIUM zaprojektowano jako centrum nauki o charakterze multidyscyplinarnym, łączące trzy kluczowe funkcje. Pierwszą z nich jest edukacja – skierowana do szerokich grup społecznych, w szczególności dzieci i młodzieży, realizowana w nowoczesnej, interaktywnej formie.
Drugą – współpraca z biznesem, wspierająca tworzenie modeli gospodarczych opartych na zasadach gospodarki obiegu zamkniętego. Trzecią – działalność badawcza, obejmująca rozwój i testowanie innowacyjnych rozwiązań technologicznych, organizacyjnych i ekonomicznych.
To właśnie gospodarka obiegu zamkniętego – racjonalne wykorzystanie zasobów, ograniczanie odpadów i ponowne użycie materiałów – stanowi jeden z filarów funkcjonowania Centrum.
– Pomorze Zachodnie to zielony region. EKOFUTURIUM idealnie wpisuje się w tę tożsamość. Dzięki tej inwestycji Koszalin i całe województwo mogą stać się ekowzorem dla Polski i Europy – mówi wicemarszałek województwa zachodniopomorskiego
Jakub Kowalik.
Nauka, miasto i kampus – wspólna przestrzeń
Nie bez znaczenia jest lokalizacja inwestycji. EKOFUTURIUM powstanie w bezpośrednim sąsiedztwie kampusu Politechniki Koszalińskiej, współistniejąc z realizowanym przez uczelnię Centrum Wiedzy COGNITARIUM. Dzięki temu nowa instytucja stanie się integralną częścią przestrzeni akademickiej, świadomie wpisując się w strukturę urbanistyczną kampusu.
Zespół specjalistycznych laboratoriów umożliwi prowadzenie zaawansowanych badań naukowych i działań szkoleniowych w obszarze ekologii, zrównoważonego rozwoju oraz nauk pokrewnych. To szansa na realne wzmocnienie potencjału naukowego miasta i regionu oraz przyciągnięcie nowych partnerów – zarówno z Polski, jak i z zagranicy.
Ogród Doświadczeń – nauka także pod gołym niebem
Wyjątkowym elementem projektu będzie także otoczenie obiektu. Przestrzeń wokół EKOFUTURIUM zostanie zagospodarowana jako park nauki – Ogród Doświadczeń, będący integralną częścią wystawy Centrum. Plenerowe instalacje i demonstratoria pozwolą na kontakt z nauką w naturalnym środowisku, zachęcając do eksperymentowania, obserwowania i zadawania pytań – bez barier i formalnych granic.
Forum dialogu o przyszłości
EKOFUTURIUM ma pełnić nie tylko funkcję edukacyjną i badawczą, ale również społeczną. Jego misją jest podnoszenie świadomości na temat wspólnej odpowiedzialności za przyszłość planety, potrzeby współpracy na rzecz spowolnienia zmian klimatycznych oraz racjonalnego gospodarowania zasobami. Centrum stanie się miejscem dialogu – przestrzenią spotkań nauki, technologii, biznesu i mieszkańców.
Planowany budynek o powierzchni użytkowej blisko 6 tys. m² będzie nowoczesny, funkcjonalny i otwarty. Szacunkowa wartość inwestycji wynosi 150 mln zł. Prace projektowe rozpoczęły się po podpisaniu umowy z projektantem we wrześniu 2025 roku, a zakończenie realizacji całego przedsięwzięcia planowane jest do końca 2029 roku.
W jubileuszowym roku 760-lecia Koszalina EKOFUTURIUM symbolicznie spina przeszłość z przyszłością. To projekt, który pokazuje, że miasto z bogatą historią potrafi odważnie patrzeć do przodu – inwestując w wiedzę, odpowiedzialność i rozwój kolejnych pokoleń.
