6 Wizytacja Cognitarium 32 Temat z okładki

Dziewięć modułów w sercu kampusu

Fot: Wojciech Szpak

Budynek Centrum Wiedzy Cognitarium Politechniki Koszalińskiej ma być domknięciem kompozycji kampusu, który od kilkudziesięciu lat powstaje przy ulicy Śniadeckich. Cognitarium to w istocie biblioteka przyszłości – miejsce pracy, nauki, efektywnego pozyskiwania wiedzy, lecz również przestrzeń dla spotkań, rozmów, twórczych interakcji, spędzania wolnego czasu i odpoczynku.

Obiekt będzie strukturą składającą się z dziewięciu prostopadłościennych modułów o podstawie kwadratu i o różnej wielkości, połączonych ze sobą podziemnymi magazynami i mostkami pieszymi w części nadziemnej. Taka struktura budynku zagwarantuje elastyczność oraz otwarcie na nadbudowę i rozbudowę, a dzięki podziałowi na wyraźnie wyodrębnione części – łatwą orientację w budynku.

5 dokumentujemy jak powstaje cognitarium bi 2025 Temat z okładki

Krwioobieg informacji

Nietrudno będzie zdefiniować odrębny charakter każdej części – hallu, poszczególnych bibliotek, czytelni, sal konferencyjnych, administracji. Ponadto struktura dziewięciu połączonych ze sobą prostopadłościanów jest analogiczna do istniejącej struktury połączonych ze sobą budynków kampusu.

– Byliśmy pod dużym wrażeniem prac, które napłynęły na konkurs architektoniczny na projekt Centrum Wiedzy Cognitarium – wspomina dr hab. Danuta Zawadzka, prof. PK, rektor Politechniki Koszalińskiej. – Planując nową siedzibę biblioteki doszliśmy do wniosku, że powinno to być miejsce o szerszej formule, dedykowane nie tylko studentom i pracownikom, lecz także mieszkańcom miasta i regionu, turystom. Konkurs miał wymiar międzynarodowy, a sąd – niełatwe zadanie. Pomysł na siedzibę nowej biblioteki głównej zrodził się wiele lat temu. Myśleliśmy o bibliotece jako centralnej części uczelni, sercu w krwioobiegu wiedzy i informacji naukowej. Jednak początkowy skromny pomysł, w toku tworzenia wizji przestrzennej, dokładania funkcji, prowadzenia konsultacji z otoczeniem i po uwzględnieniu wszystkich nowych potrzeb, przekształcił się w wizję obiektu wielofunkcyjnego, coś pomiędzy mediateką a centrum informacji.

Budowa Cognitarium 17.04.2026 1 Temat z okładki

Centrum wymiany myśli

Autorzy projektu – OVO Grąbczewscy Architekci – zaplanowali Cognitarium jako otwartą strukturę urbanistyczną, w której poszczególne bloki funkcjonalne, połączone pod i nad ziemią, tworzą układ przyjaznych ciągów pieszych, malowniczych uliczek, którymi można przejść od kampusu do hali sportowej i od parkingów do terenów zielonych.
– Mamy ambicję na stworzenie nowoczesnego centrum wymiany myśli i poglądów, w którym oprócz biblioteki znajdą się również między innymi: centrum szkoleniowo-konferencyjne, przestrzeń wystawiennicza z funkcją muzealną, galeria, przestrzeń typowo edukacyjna z wirtualnymi laboratoriami, planetarium, Wahadło Foucaulta – wylicza prof. Danuta Zawadzka. – Chcemy, żeby było to miejsce nie tylko przechowywania zbiorów, ale i przyjazna przestrzeń do spotkań, wymiany poglądów, spędzania wolnego czasu.

Cognitarium Politechniki Koszalińskiej to innowacyjny ośrodek edukacji i gromadzenia wiedzy, a równocześnie kamień milowy w naszym rozwoju, który pozwoli realizować misję uczelni akademickiej, ale również wpłynie na rozwój społeczny miasta i regionu.

Budowa Cognitarium 17.04.2026 2 Temat z okładki

Rozwój wspólny z miastem

Orientacja w całej strukturze Cognitarium będzie nieskomplikowana, bowiem w centrum Cognitarium, na przecięciu ścieżek, znajdzie się wielopoziomowy hall, w którym będzie można poruszać się po – okrążającej go – podwójnej rampie, dostosowanej do potrzeb osób z niepełnosprawnością.

Fasada budynku zostanie wykonana z klinkieru, co ma stanowić nawiązanie do historycznej architektury Koszalina (Europejski Szlak Gotyku Ceglanego). Oto Cognitarium w liczbach: powierzchnia podziemia – 2.622,57 m2; powierzchnia nadziemia – 5.630,78 m2; kubatura budynku – 26.636 m3.

– Jesteśmy dumni z tego, że Cognitarium to jedna z największych inwestycji infrastrukturalnych w ponad 55-letniej historii naszej Alma Mater – podkreśla rektor Politechniki Koszalińskiej. – Uczelnia na co dzień tętni czterema żywiołami: kształceniem, nauką, dyskusjami i wydarzeniami. W Koszalinie i na Pomorzu Środkowym pozostaje najzasobniejszym źródłem twórczych zmian. Od początku Politechnika Koszalińska rozwija się razem z miastem i wspólnie z regionem. Chcemy, by tak było nadal.

Budowa Cognitarium 17.04.2026 6 Temat z okładki

Zaangażowanie w rozwój nauki

Prof. Danuta Zawadzka: – Chcemy, żeby dziewięć brył, stanowiących istotę obiektu, wkomponowało się w otoczenie zdominowane przez Halę Widowiskowo-Sportową i Park Wodny. Będzie to kolejna tak duża, funkcjonalna i efektowna architektonicznie inwestycja w tej części miasta. A obok stanie Ekofuturium, czyli nowoczesny ośrodek doświadczania nauki. Centrum Wiedzy powstanie jako nowoczesny kompleks, będący symbolem naszego zaangażowania w rozwój edukacji, nauki, technologii i innowacji.
OVO Grąbczewscy Architekci to wielokrotnie nagradzana pracownia architektoniczna z siedzibą w Katowicach. Architekci od 2002 r. zdobyli ponad 50 nagród i wyróżnień na międzynarodowych i krajowych konkursach oraz przeglądach architektonicznych. Do ich najciekawszych projektów należą: Pawilon Paleontologiczny w Krasiejowie, Muzeum Ognia w Żorach, Ośrodki Zdrowia w Gierałtowicach i Przyszowicach, Centrum Administracyjne w Wielkiej Wsi.