„Almanach KulturyKoszalińskiej”, wydawany przez Koszalińską Bibliotekę Publiczną, w ubiegłym roku świętował swoje dwudziestolecie. Przez te dwie dekady zyskał status kroniki środowiska artystycznego, dokumentując jego najważniejsze i najciekawsze wydarzenia oraz dokonania twórców. W marcu 2026 roku ukazało się kolejne wydanie rocznika. Premiera miała miejsce podczas XVI Gali Koszalińskiej Kultury.
Tegoroczną okładkę „Almanachu” stworzyła Greta Grabowska, znakomita koszalińska artystka. O swoim projekcie na łamach rocznika, w artykule Anny Błądek, mówi: „Katedra i ratusz to dla mnie dwa ważne elementy i nie chodzi tu o rozgraniczenie władzy świeckiej od duchowej, ale o dwa dominujące w mieście obiekty. Katedrze udało się przetrwać wojnę i jakimś cudem nie zniszczyli jej Rosjanie. Ratusz powstał po wojnie, moim zdaniem, bardzo porządkuje rynek, nadaje mu charakter, rytm i skalę. To budynek, który od dzieciństwa bardzo lubię i uważam za jedną z lepszych brył architektonicznych, jaka się Koszalinowi przytrafiła. Stąd mój pomysł na okładkę.”
W roczniku za 2025 rok ukazało się blisko pięćdziesiąt tekstów. Wyboru tematów dokonało kolegium redakcyjne pod przewodnictwem Piotra Pawłowskiego, w którym zasiadają też: Natalia Sulima, Izabela Rogowska i Łukasz Waberski. Selekcja nigdy nie jest łatwa, jak podkreśla gremium. Na łamy „Almanachu” trafiły jak zawsze podsumowania roku miejskich instytucji kultury, relacje z festiwali i innych ważnych imprez, teksty poświęcone ciekawym i nowym inicjatywom, jubileuszom, rozmowy z artystami i sylwetki tych, którzy szczególnie wyróżnili się w 2025 roku, a także artykuły poświęcone zjawiskom kulturalnym.
Autorami tekstów są Koszalinianie, w większości dziennikarze – w tym wydaniu to 24 nazwiska. Ogromną wagę redakcja przykłada do oprawy zdjęciowej, stąd w „Almanachu” pojawiły się piękne fotografie koszalińskich fotografików i fotoreporterów. – Co roku to powtarzam, i nic się nie zmienia: cieszę się, że możemy współpracować z tak szerokim gronem autorów i wydawać coś unikalnego na skalę miasta i Polski – mówi Anna Makochonik, redaktorka prowadząca „Almanach”. – Nie da się na dwustu stronach napisać o wszystkim i wszystkich, ale staramy się z kolegium tak dobierać tematy, żeby stworzyć przekrojowy obraz koszalińskiej kultury i zachęcić do refleksji jej odbiorców i naszych czytelników.
Od 2015 roku kolejne „Almanachy” mają swoje premiery podczas Gali Koszalińskiej Kultury. Tegoroczna, szesnasta edycja, odbyła się 31 marca w Filharmonii Koszalińskiej. Prezydent miasta, Tomasz Sobieraj, wręczył podczas uroczystości nagrody za osiągnięcia w dziedzinie twórczości artystycznej, upowszechniania i ochrony kultury. W tym roku było ich 39, spośród 85 zgłoszeń do kapituły rekomendującej prezydentowi laureatów, obradującej pod przewodnictwem Krystyny Kościńskiej.
Nagrody za całokształt wieloletniej pracy artystycznej, twórczej oraz działania na rzecz upowszechniania i promocji kultury odebrali związani z muzealnictwem – Walentyna Orłowska oraz Ignacy Skrzypek. Nagrody za osiągnięcia w dziedzinie kultury otrzymali: Katarzyna Oleśkiewicz, Sandra Tracz, Koszalińskie Towarzystwo Miłośników Akordeonu, Fundacja No Fun oraz Mateusz Kowalski, któremu przyznany został także tytuł Artysty Roku 2025. Wybitny gitarzysta, absolwent Zespołu Państwowych Szkół Muzycznych im. Grażyny Bacewicz w Koszalinie, w ubiegłym roku otrzymał m.in. nominację do Nagrody Grammy za album „Slavic Sessions” nagrany ze słoweńskim muzykiem Makiem Grgicem, a zarejestrowany w Filharmonii Koszalińskiej. Warto wspomnieć, że Mateusz Kowalski przez wiele lat otrzymywał w Koszalinie właśnie Nagrody Prezydenta Koszalina w dziedzinie kultury, co podkreślił odbierając statuetkę.
Być może równe uznanie czeka na laureatów tegorocznych nagród I i II stopnia: dzieci i młodzieży, uczniów ZPSM, „plastyka”, Pałacu Młodzieży. Są to: Antoni Drywa, Kacper Krężołek, Pola Malich, Julian Merecki, Marta Mioduszewska, Antonina Pachołek i Maria Pawelczuk (nagrody I stopnia) oraz Lilianna Goleniewska, Zuzanna Górska, Amelia Grabowska, Dorota Hinz, Yelyzaveta Kalashnikova, Julia Kuchta, Maja Kuchta, Nikodem Lelek, Anna Łudzińska, Antoni Merecki, Barbara Mozolewska, Julian Mural, Olaf Nadolny, Tymon Nowaczyk, Barbara Osada-Sobczyńska, Gabriela Pałka, Patrycja Przekota, Daria Rogowska, Nadia Szewczyk, Anna Wójcik, Studio Piosenki Polskiej (nagrody II stopnia).
Nagroda za realizację przedsięwzięcia artystycznego „Wydarzenie Kulturalne Roku 2025” przypadła Archiwum Państwowemu w Koszalinie za promocję wydawnictwa „Kryminalny Koszalin”. Nagrodę za działania w zakresie kultury „Kulturalna Inicjatywa Roku 2025” otrzymało Muzeum w Koszalinie za pierwszą edycję Festiwalu „Fale Historii. Fale Wolności” oraz Centrum Kultury 105 za organizację Koszalińskich Warsztatów Filmowych. Nagrodę za wspieranie działalności kulturalnej „Mecenas Kultury 2025 r.” przyznano Hotelowi „Albatros Medical Spa” z Mielna.
Gala jest też okazją do wręczenia miejskich stypendiów kulturalnych. Otrzymali je w kategorii działań twórczych we wszystkich dziedzinach kultury i sztuki: Zuzanna Szczepańska („Od tradycji po tkaninę. Kolekcja ubiorów”), Krzysztof Urbanowicz („Światła miasta – koszalińskie neony z czasów PRL”), Kamila Wasiak-Cichosz („Wpadła bomba do piwnicy. Teledysk”), Paulina Świnka („Morza nieskończone”), Sandra Tracz („Muzyka w obiegu”), Łukasz Adamczyk („Miasto i poza nim”), a w kategorii działań upowszechniania kultury: Iwona Sławińska („Spacery historyczne. Mówiące kamienice”), Marzena Tkaczyk („Ślady Jamna w glinie – ceramiczne opowieści haftem malowane”), Łukasz Szamburski („Cykl warsztatów dla młodzieży. Nasza przestrzeń, nasz czas”). Projekty będą realizowane w 2026 roku.
Galowy wieczór w Filharmonii Koszalińskiej muzycznie uświetnił występ Mateusza Kowalskiego, a na zakończenie zagra Emose i Skrzypotrąby.
„Almanach Kultury Koszalińskiej 2025” ukazał się w nakładzie 800 egzemplarzy, jest bezpłatny i dostępny w Koszalińskiej Bibliotece Publicznej. Można go też czytać online, na stronie: https://www.biblioteka.koszalin.pl/wirtualna-czytelnia/rok-2026
