Dzięki dofinansowaniu z programu „Kolekcje sztuki współczesnej 2025”, realizowanego ze środków Ministra Kultury i Dziedzictwa Narodowego pochodzących z Funduszu Promocji Kultury, zbiory Muzeum w Koszalinie zostały wzbogacone o pracę fotograficzną Zdzisława Pacholskiego, zatytułowaną Quo vadis, wykonaną w 1976 roku. Jest to jedno z najbardziej znanych zdjęć w dorobku artysty. Jego wyjątkowość polega na niezwykle trafnym połączeniu walorów symbolicznego i dokumentalnego fotografii. Ukazane na zdjęciu wydarzenie jak w soczewce skupia realia społeczno-polityczne PRL-u, jednocześnie wydobywając z niego pierwiastek uniwersalny.
Dokonujący się w Polsce w latach 70. XX wieku intensywny rozwój fotografii dokumentalnej uzmysłowił odbiorcom sztuki doniosłą rolę rejestracji zdjęciowej jako środka artystycznej wypowiedzi. Zdjęcia dokumentalne rozpowszechniane były w prasie i telewizji, a także pokazywano je na wystawach. Aparat fotograficzny stawał się narzędziem coraz bardziej dostępnym, nawet dla artystów-amatorów. W listopadzie 1980 roku w Bielsku-Białej odbył się I Ogólnopolski Przegląd Fotografii Socjologicznej, który zapisał się w polskiej historii sztuki jako niezwykle istotne z punktu widzenia fotografii dokumentalnej wydarzenie, podsumowujące jeden z najprężniej rozwijających się w latach 70. nurtów sztuki. Stanowiło ono platformę wymiany myśli o fotografii podejmującej tematy społeczne, a także umożliwiło prezentację szerokiego spektrum problematyki socjologicznej, zapośredniczonej przez obraz reprodukowany.
W przeglądzie uczestniczył również Zdzisław Pacholski, który w latach 1977 i 1979 zorganizował, przy współpracy z Biurem Wystaw Artystycznych w Koszalinie, akcje fotograficzne „RE-WIZJA”. Ich celem było ujawnienie zbiorowego wymiaru tworzenia obrazów. Zgłoszone do akcji tematy, zaproponowane przez jej uczestników, były realizowane przez artystów w taki sposób, że każdy z nich wybierał temat według własnego uznania, inny od zgłoszonego przez siebie samego. Akcja miała charakter bezinteresownej konfrontacji twórczej, a jej rezultaty zaprezentowano na wystawie w koszalińskim BWA. Problematyka wspólnoty, nie tylko twórczej, zajmowała Pacholskiego niemalże od początku jego działalności fotograficznej, sięgającej lat 60. ubiegłego wieku.
Jedną z najwybitniejszych prac artysty, podejmujących wątek wspólnoty i kolektywizmu w państwie komunistycznym, jest zdjęcie “Quo vadis”. Zostało ono wykonane podczas wiecu poparcia dla PZPR po wydarzeniach w Radomiu i Ursusie. Manifestacja odbyła się w Koszalinie przy placu Bojowników PPR, w okolicy dzisiejszego Rynku Staromiejskiego. Niepowtarzalny walor tej fotografii polega na uchwyceniu w niej wizualnych przeciwieństw, nasycających ukazane zdarzenie symboliką przeciwstawnych znaczeń. Można na niej zaobserwować złożone relacje dominacji i podporządkowania na linii władza-społeczeństwo, widać na niej konfrontację jednostki z tłumem, zapisanego na transparencie słowa z niewypowiedzianą myślą i mowę z milczeniem. Nadzwyczajna jest w “Quo vadis” figura kroczące dziewczynki, wyeksponowanej w centrum zdjęcia. Pacholski znalazł się w odpowiednim miejscu i czasie, wydobywając z rozgrywającego się przed jego oczami spektaklu maksimum wizualnego i treściowego znaczenia.
