Dzięki dofinansowaniu z programu „Kolekcje sztuki współczesnej 2025”, realizowanego ze środków Ministra Kultury i Dziedzictwa Narodowego, pochodzących z Funduszu Promocji Kultury, zbiory Muzeum w Koszalinie zostały wzbogacone o dzieło Andrzeja Partuma – Memory, Luck, Emptiness, wykonane ok. 1980 roku. Obiekt jest jedną z niewielu zachowanych przestrzennych prac artysty, będących rozwinięciem jego własnej formuły poezji wizualnej. Stanowi przejaw eksperymentalnego podejścia autora do twórczości plastycznej, cechującego się kwestionowaniem dotychczasowych systemów wartości w sztuce. Artysta łączy w tym dziele dalekie sobie sfery znaczeń – przyziemność z patosem.
Andrzej Partum był jedną z najbardziej nietuzinkowych postaci polskiej sztuki drugiej połowy XX wieku. Jego szerokie horyzonty poznawcze miały swoje odzwierciedlenie w bogatej działalności twórczej, rzadko powiązanej z wytwarzaniem przedmiotów materialnych. Był poetą, kompozytorem, filozofem i teoretykiem sztuki, performerem, malarzem, twórcą instalacji, obiektów i filmów. Stronił od jakichkolwiek klasyfikacji, uważając, że sztuka jest żywiołem, którego nie można sprowadzić do logicznego opisu lub uporządkowanego wyjaśnienia. Dlatego podważał status krytyka i znawcy sztuki, cieszącego się w jego mniemaniu zbyt dużym oddziaływaniem w obszarze popularyzacji twórczości artystycznej. Partum nie ukończył żadnej akademii, był samoukiem. Nie rozgraniczał życia i sztuki, obie te sfery naznaczając subiektywną kreacją i grą pozorów.
W swojej praktyce twórczej ściśle łączył poezję i sztuki wizualne, eksplorując nowe tematy i sposoby wypowiedzi, zainicjowane przez konceptualizm, przenoszący zainteresowanie artystów na obszar samej refleksji o sztuce, kwestionującej potrzebę wykonywania obiektów. Język poezji Partuma był pełen gramatycznych i ortograficznych osobliwości. Jego próbki odnajdujemy w licznych manifestach artysty. Ich kontestacyjny charakter wybrzmiewa już z samych tytułów, takich jak Manifest sztuki bezczelnej, Manifest zwierzęcy, Manifest pozytywnego nihilizmu sztuki. Działalność Partuma miała charakter dalece demistyfikacyjny, bowiem wyśmiewała tradycyjne kategorie pojmowania plastyki, takie jak styl malarski czy umiejętności warsztatowe.
Praca Memory, Luck, Emptiness wykonana została z fragmentu drzewa. Oszczędna kompozycja widoczna na prostokątnej płaszczyźnie przeciętego wzdłuż drewna składa się z kilku słów i znaków graficznych, niosąc wyraźnie obrazoburczy przekaz. Czerń, tradycyjnie powiązana w chrześcijaństwie z nieczystością i grzechem, kontrastuje ze złotem, kolorem świętości i boskości. Litery zapisane w miejscu poziomej belki krzyża mogą nawiązywać do znanego z historii biblijnej skrótu INRI, a zapisane w pionie nazwisko artysty przypomina w swoim układzie sylwetkę ukrzyżowanego człowieka. Choć obiekt wygląda na tablicę nagrobną, łączy prześmiewczość, autoironię i egzystencjalny niepokój.
Dzieło prezentowane jest na wystawie „Reorientacje. Odsłona kolekcji sztuki współczesnej” do 26 kwietnia 2026 roku. Obiekt artysty stanowi część czwartego rozdziału ekspozycji, zatytułowanego „Neutralność i zaangażowanie”, który dotyczy sztuki podejmującej tematy społeczno-polityczne.
